कालसर्प योग के हो र यो योगमा जन्मिएका व्यक्तिले के गर्दा उत्तम हुन्छ ?

नागपञ्चमी श्रावण महिना शुक्लपक्षको पञ्चमीका दिन मनाइन्छ । नागपञ्चमीमा दुध, दही, अक्षता, फूल, दुबो आदि राखी गाईको गोबरको सहायताले घरको ढोकामाथि नागको तस्बीर टाँस्ने गरिन्छ । नागपञ्चमीलाई वर्षा याम समाप्त भइ हिउँद सुरू भएको दिन पनि मान्ने गरिन्छ ।

पञ्चमीको वास्तविक ऐतिहासिक पक्ष यस्तो रहेको छ । परिक्षीत नाम गरेका राजालाई तक्षका नाम गरेको नागले डस्छ र उनको मृत्यु हुन्छ । उनका छोरा जन्मजयले बुबाको मृत्युको प्रतिशोधका लागि संसारका सम्पूर्ण सर्पहरुलाई मार्ने क्रमकार्य प्रारम्भ गरे र यसका लागि उनले महायज्ञ शुरु गर्दछन् जसमा सिद्द ऋृषि मुनि, साधु र पण्डितहरुलाई आमन्त्रण गरे ।

उक्त यज्ञको हवन कुण्डमा यति शक्तिशाली आगो प्रज्वलित हुन्छ कि तक्षका बाहेकका अन्य सम्पूर्ण सर्पहरु त्यहीँ भष्म हुन्छन् । तर स्वर्गमा इन्द्रको शरणमा पुगेका तक्षका पनि बिस्तारै यज्ञको बढ्दो प्रभावका कारण राजा इन्द्रसहित जन्मजयसम्म आइपुग्दछन् । यो देखेर सबै छक्क परे । तत्कालै मानसदेवीका पुत्र अस्तिकाले जन्मजयसमक्ष माफीको माग गरेपछि उनले यज्ञ स्थगन गरेका हुन् । यज्ञमा होमिएका सम्पूर्ण सर्पहरुले त्यसपश्चात् आजैको दिन पुनर्जीवन पाएका हुन् ।

ज्योतिषशास्त्र अनुसार पञ्चमी तिथिका स्वामी नाग देवता हुन् । भूमिमा नागदेवताको बसोबास हुने भएकाले नागपञ्चमीका दिन भूमिमा हलो जोत्नु वा घरको जग राख्नु शुभ मानिदैंन ।

ज्योतिषमा योगको महत्व हुन्छ । नराम्रा योगमध्येको कालसर्प योग पनि एक हो जसका कारण मानवले अरु असल योगहरूबाट पाउनु पर्ने राम्रा फलहरूमा पनि कमी ल्याउने गर्छ ।

हुन त यो सर्प दोष हो तर यो दोषले जीवनमा व्यक्तिले प्रशस्त मौका, अवसर र क्षमता हुँदाहुँदै पनि भन्न योग्य कुनै सफलता प्राप्त गर्न सक्दैन । अस्तव्यस्त जिन्दगी, निरुत्तरदायी व्यवहार, दाम्पत्य जीवनमा किचलो, सन्तति सुखको अभाव, दिमाग र क्षमता हुँदाहुँदै अध्ययन अध्यापनको क्षेत्रमा कमजोरी आदि समस्याहरु हुनाले कालसर्प योग भन्न थालियो । यसलाई पितृ दोष पनि भन्ने गरिन्छ ।

चिनामा भएका सबै ग्रहहरू राहु र केतुको बिचमा हँुदा कालसर्प योगको निर्माण हुन्छ । यसमा पनि राहुबाट बक्रीगतीतिर सबै ग्रहहरु हुँदा कालसर्प योगको प्रभाव धेरै हुन्छ । हेर्नुहोस् हजुरको कुण्डलीमा पनि कालसर्प योग छ कि ?

कालसर्प योग हुनेहरुले नागपञ्चमीको दिन नागको पुजा गरेर लाभ लिन सक्नु हुन्छ । कालसर्प योगको सम्बन्ध नागसँग भएकोले पनि नागपञ्चमीमा शाश्त्रीय बिधिअनुसार नागको पुजा गरेर कालसर्प योगको निवारण गर्ने गरिन्छ । यदि पूजा गर्न सम्भवन भएमा नागसँग सम्बन्धित मन्दिरहरु, खोलानाला , धार्मिक स्थलहरुको दर्शन गर्न सक्नुहुन्छ । यसरी पनि कालसर्प दोषको प्रभावलाई केही हदसम्म कम गर्न सकिन्छ । त्रिपिण्डी श्राद्ध, मृत्युञ्जय जप, नागपूजा गर्ने गरिन्छ ।

नागपञ्चमीको दिन आस्थावान धर्मावलम्बीहरु विधिवत तरिकाले व्रत पनि बस्ने गर्छन् र पुरै दिनको व्रतपछि सूर्यास्त भएपश्चात नागदेवताको पूजाको लागि सब पूजा सामग्री एवम् खीरप्रसाद इत्यादि नागदेवताको मूर्तिमा अथवा नागधारणा गरेको शिवको मन्दिरमा अर्पण गर्ने र सबैलाई प्रसादका रुपमा बाँड्ने, आफूले पनि ग्रहण गर्ने गरी व्रत समापन गर्ने चलन पनि छ ।

कालसर्प योग हुनेहरुको जीवनमा राहु केतुको दशा अन्तर्दशा चल्दा कष्टकर अवस्था हुने गर्दछ । धेरै व्यक्तिहरुको कुण्डलीमा यो योग हुन्छ । राहू केतु जीवनकालमा कुन समयमा चल्छ त्यो महत्वपुर्ण कुरा हो । राहु केतु ग्रह चल्दा मात्र कालसर्प योगको प्रभाव स्पष्ट देख्न सकिन्छ । अनेक समस्याहरुको सामना गर्नुपर्छ त्यसैले पनि नागपञ्चमीको दिन नागको पूजा गरेर भरपूर फाइदा लिन सक्नुहुन्छ । ज्योतिषः गोपाल अधिकारी