देश सृमद्ध होस्, जनता समृद्ध हुन्, फेरियास् यो जमाना ! विजय दशमी २०७६ को हार्दिक मंगलयमय शुभकामना !

दिनेश ढकाल ( बास्तब ) मक्किएको जमरा, निधारको टिका, दुर्गा भवानीको मन्दिर, नयाँ कपडा, लिंगे पिङ, खसिको भुटन, आमा सँगको भलाकुसारि, बुवा दाजुभाइसँगको गनथन, साथीसंगि सँगको रमार्इलो एक एक गरेर आँखा अगाडी आउँने गर्दछन । तर आजको वास्तविकता बेग्लै छ,नेपालीहरुमा द्दण्ठट सालको बडादशैं अर्थात विजया दशमीको रौनक छाइसकेको छ ।नेपालको राष्ट्रिय पर्वको रुपमा मनाइने दशैं हिन्दु धर्मावलम्बीहरुले असोज शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म शक्तिको आराधना गरी दशौं दिन अर्थात दशमीको दिन टीका–प्रसाद ग्रहण गरेर सम्पन्न गरिन्छ भने पूर्णिमासम्म प्रसाद ग्रहण गरिन्छ ।

आश्विन शुक्ल प्रतिपदाको दिनमा जमरा राखेर दशमीको दिन जमरा र रातो टिका लगाएर सम्पन्न गरिन्छ ।विजया दशमीको दिन भगवतिले दानवमाथि र रामले रावणमाथि विजय हाँसिल गरेको उपलक्ष्य र खुसीयालीमा नवदुर्गा भवानीको प्रसाद स्वरुप टीका र जमरा लगाउने चलन चल्दै आएको पाइन्छ ।दशै केवल पर्वमात्र नभई ठूलो धनराशीको कारोबार हुने पर्व पनि हो, समय हो । अर्थतन्त्र बढी चलायमान हुन्छ । मानिसहरु विभिन्न उपभोग्य वस्तु खरिदका लागि पनि दशैं नै पर्खने गर्दछन् भने व्यापारीहरु दशैंमा ठूलो धनराशीको व्यापार गर्ने सपना राखेका हुन्छन् ।

दशैंमा अबौंको मासुजन्य पदार्थको कारोबार हुन्छ । खसी, बोका, भेडा, च्याङग्रा कतिपयले दशैंका लागि नै हुर्काएको पाइन्छ । अर्बौंका लत्ताकपडा, सवारीसाधन, खाद्यान्न लगायतमा खर्च गरेको पाइन्छ । लाखौं मानिसहरु आफ्नो घर फर्किने समय भएकाले सामान खरिद गरेर लैजान्छन् । यसले खर्च उत्तिकै बढाएको छ भने व्यापार पनि उस्तै भइरहेको देखिन्छ । तर, यस्ता पर्वमा अनावश्यक क्षेत्रमा धेरै खर्च गर्ने प्रवृत्तिले गरिबी अझैं बढाउँदै लगेको छ ।

अझ दशैंमा देखासिकी गर्ने प्रवृत्ति खराब पक्ष हो पनि भन्न सकिन्छ । नेपाल सरकारले पनि दशैंलाई लक्षित गरी सुपथ खरिद आयोजनाहरु सञ्चालन, नयाँ नोट उपलब्ध गराउने काम गरेको छ । अहिले विदेशबाट नेपाल फर्किनेको पनि घुँइचो छ । यस समयमा विदेशबाट अधिकाशं रेमिट्यान्स् नेपाल भित्रिएको पाइन्छ जुन उत्पादन क्षेत्रमा खर्च नभई केवल उपभोग्य क्षेत्रमा खर्च हुँदा रकमको सदुपयोग भएको पाइदैन ।

मानिसहरु दशैंमा गर–गहना, सम्पत्ति जोहो गर्ने समय पनि हो । यसले चोरी पनि उत्तिकै बढाउँछ त्यसैकारण सुरक्षामा पनि उस्तै कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ ।त्यस्तै दशैंमा अधिकाशं मानिस घर फर्किने गर्छन् । चाहे ती स्वदेशका अन्य भागबाट हुन् या विदेशबाट । अझ भन्नुपर्दा ५० लाख जनसंख्या रहेको काठमाडौं दशैंमा शून्य जस्तै हुन्छ । फाट्टफुट्ट मानिस भेट्न पनि मुस्किल पर्छ काठमाडौंमा । किनकि यो सानो खाडलमा देशका अधिकाशं मानिस थुप्रिएका छन् । त्यस्तै, घर फर्किनेका लागि गाडी नपाउने अवस्था भैसकेको छ ।

जेनतेन मानिसहरु घर फर्किरहेकै छन् । यस्ता पर्वमा मानिसहरुको आवातजावात बढी हुने हुँदा अन्य समयमाभन्दा बढी दुर्घटना भइरहेको प्रशस्त उदाहरण छन् । दशैंको मुखमा केही ठाउँहरु भने यसबाट विमुख नै रहेको पाइन्छ ।दशैं खुसीको चाडवाड हो । मिलनको चाडबाड हो तर विभिन्न बहाना बनाएर अधिक खर्च गर्ने, देखासिकी गर्ने कार्य बन्द गर्नुपर्छ ।सम्पुर्ण देश तथा बिदेशमा रहनुभएका नेपाली दाजुभाई, दिदिबहिनि तथा , आमा बुवालाई बिजयादशमि तथा शुभदिपावलिको हार्दिक मंगलमय शुभकामना, ब्यक्त गर्दछु। यसपालीको दशैं सबैको सुखमय बितोस् ।