चुनाव जित्ने ‘फरक’ सांसद : पृष्ठभूमि पुलिसदेखि गुण्डासम्म

काठमाडौं, मंसिर २७ –देश संघीय संरचनामा गइसकेपछि भएको पहिलो संसदीय चुनावमा बडो रोचक दृष्यहरु देखिए । गुन्डादेखि पुलिस पृष्ठभूमिबाट आएका व्यक्ति चुनाव लडे र केहीले जिते पनि । दीपक मनाङे, गणेश लामा जस्ता गुन्डा नाइके, हत्या अभियोगको सूचिमा फरार रहेका रेशम थारु, पूर्वप्रहरी नवराज सिलवाल अनि २ महिनामा ३ वटा पार्टी फेर्ने विमल श्रीवास्तव चुनावी मैदानमा थिए ।

त्यस्तै टंक आङबुहाङ, इन्द्रमान तुलाधर, मिनकृष्ण महर्जन, सुरेन्द्र हमाल, जीवनराम श्रेष्ठ लगायतका खेलकुदका हस्ती पनि प्रतिष्पर्धामा थिए । तिमध्ये केहीले जिते केहीले हारे । हार या जित जे भएपनि यो चुनावमा उनिहरु अरु उम्मेदवार भन्दा फरक देखिए । त्यस्ता फरक उम्मेदवार मध्ये विजयी हुनेहरुको मात्रै हामी चर्चा गर्दैछौं ।

रेशम चौधरी

यसपटकको चुनावमा विजयी हुने सबैभन्दा चर्चित व्यक्ति भएका छन् रेशम चौधरी । प्रहरीको फरार सूचिमा हुँदाहुँदै पनि चुनाव जितेर चौधरीले सबैलाई आश्चर्यचकित बनाए । कैलाली क्षेत्र नम्बर १ बाट २० हजार भन्दा धेरैको मतान्तरले चुनाव जितेका चौधरी एकपटक पनि चुनाव प्रचारमा गएका थिएनन् र सार्वजनिक पनि भएका थिएनन् । तर उनले चुनाव जिते । पक्राउ पर्ने डरले विजय जुलुशमा पनि नआएपछि चौधरीको फोटो अगाडि राखेर विजय र्‍याली गरियो ।

२०७२ सालको भदौ ७ गते कैलालीको टीकापुरमा भएको आन्दोलनकारी र प्रहरीबिचको झडपमा एसएसपी लक्ष्मण न्यौपानेसहित ७ जना प्रहरी मारिएका थिए । त्यो घटनामा चौधरीको संलग्ना रहेको भन्दै उनीविरुद्ध प्रहरीले मुद्दा दायर गरेको थियो । कैलाली जिल्ला अदालतमा चौधरीविरुद्धको कर्तव्य ज्यान मुद्दा विचाराधीन छ । घटनालगत्तै चौधरी भागेका थिए । तर प्रचण्ड प्रधानमन्त्री भएको बेला भएको भारत भ्रमणका क्रममा रेशम चौधरीसँग दिल्लीमै भेटवार्ता भएको थियो ।

उनै चौधरीले कैलालीबाट चुनाव जितेपछि उनलाई अपराधीको नजरले हेर्ने कि सांसदको नजरले हेर्ने भनेर सरकार अन्यौलमा छ । तर नेपालको कानून अनुसार, सभासदको अनुमति लिएर प्रहरीले उनलाई संसद भवनबाटै गिरफ्तार गरेर थुन्न सक्छ । अपराधी सावित भए उनी सभासद रहने छैनन् ।

नवराज सिलवाल

प्रहरीको हत्या गरेको भन्दै कर्तव्य ज्यान मुद्दामा फरार रहेका रेशम चौधरीले चुनाव जित्दा प्रहरीका पूर्व डिआइजी नवराज सिलवाल पनि चुनाव जितेर संसद पुग्नु भएको छ । नेपाल प्रहरीको प्रमुख पद आईजीपीमा बढुवा नभएपछि सरकारले आफूलाई विभेद गरेको भन्दै उहाँ पहिले अदालत जानुभयो ।

अदालतको फैसला पनि आफ्नो पक्षमा नआएको भन्दै पछि राजीनामा दिएर एमालेमा प्रवेश गर्नुभयो । प्रहरी प्रमुख हुन नपाएको झोकमा गएको भदौ २८ गते राजिनामा दिएपछि सिलवाल फाट्टफट्ट एमालेका कार्यक्रममा देखिनुभएको थियो । तर असोज २० गते एमालेका अध्यक्ष ओलीका हातको टीका शीरमा थापेर उहाँ एमालेमा जानुभयो । एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँगको राम्रो सम्बन्धका कारण सिलवालले ललितपुर १ बाट प्रतिनिधिसभामा टिकट पाइहाल्नुभयो ।

ललितपुर १ मा कांग्रेसका नेता उदयशम्सेर राणासँग सिलवालको कडा टक्कर पर्ने अनुमान गरिएको थियो । तर राणालाई उहाँले ६ हजार भन्दा धेरैको मतान्तरले हराउनु भयो । डिआइजीबाट राजिनामा दिएको ५ महिना नवित्दै उहाँ प्रतिनिधिसभाको सांसदमा निर्वाचित हुनुभएको छ ।

राजिव गुरुङ उर्फ दीपक मनाङे

नेपालमा चर्चित डनको रुपमा चिनिने राजिव गुरुङ उर्फ दीपक मनाङले मनाङबाट प्रदेशसभामा जित हात पारेका छन् । मनाङबाट टिकट पाउने आसमा असोजको २७ गते मनाङे एमालेमा प्रवेश गर्नुभएको थियो । तर एमालेबाट टिकट नपाएपछि मनाङेले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिनुभयो, उहाँलाई समर्थन गर्दै एमालेका आधिकारीक उम्मेदवारले उम्मेदवारी फिर्ता लिएपछि मनाङेको जित सहज भयो ।

गुन्डाको छवी बनाएका र निकै विवादित राजिव गुरुङ उर्फ दीपक मनाङे प्रदेशसभाको सांसद बनेर धेरैलाई चकित बनाउनुभयो ।

छक्कबहादुर लामा

हुम्लामा स्वतन्त्र उम्मेदवार छक्कबहादुर लामाले जितेर धेरैलाई छक्क पार्नुभयो । २०३१ सालदेखि नै वामराजनीतिमा लागेका लामा २०३८ सालमा नेपाल ल क्याम्पसमा इकाई सभापति हुँदै अखिल छैंटौंको केन्द्रीय सदस्य हुनुभएको थियो ।

२०४८ सालको आम निर्वाचनमा संयुक्त जनमोर्चा नेपालबाट सांसद बनेका लामा जनमोर्चाका ९ सांसद मध्ये एक हुनुहुन्थ्यो ।
लामाका दुई छोरीहरु माओवादीसँग भूमिगत भएपछि लामालाई माओवादीको आशंकामा नेपाली सेनाले धेरै दुःख दियो । महिनौं दिन सेनाको हिरासतमा विताएका लामा तारेखका छोडिएका बेला चीनमा समेत शरण लिन पुग्नुभयो । तर त्यहाँ पनि बस्न नसकेपछि फेरि हुम्लामै फर्किनुभयो ।

वाम राजनीतिमा सक्रिय लामा तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले शासन सत्ता हातमा लिने बेला स्थानीय विकास सहायक बन्त्री र भौतिक योजना तथा यातायात मन्त्री हुनुभयो । लामालाई ज्ञानेन्द्रले नै बोलाएर २०६२ सालमा सहायक मन्त्री बनाएका थिए । २०६२/०६३ को जनआन्दोलनबाट ज्ञानेन्द्रको सत्ता ढलेपछि जिल्ला फर्केर लामालेफेरि वाम राजनीति शुरु गर्नुभयो । उहाँले २०७० सालको संविधान सभा चुनावमा तत्कालीन नेकपा माओवादीको तर्फबाट चुनाव लड्नुभयो तर आफ्नै छोरी ज्वाईको साथ नपाउँदा हार्नु भयो ।

यसपटक पनि उहाँले वामगठबन्धनबाट चुनाव लड्ने मनसाय बनाउनुभएको थियो । तर युद्धकालमा पार्टीमा खासै योगदान नरहेको भन्दै माओवादीले आफ्नै ज्वाई छिमी दोर्जी लामालाई टिकट दिएपछि ज्वाईका बिरुध्द उहाँले बागी उम्मेदवारी दिनुभएको थियो । वाम गठबन्धनका छिमी दोर्जी लामाले भने तेस्रो मत मात्र ल्याउनुभएको छ । उहाँले २ हजार ३ मत मात्र प्राप्त गर्नुभएको छ । छक्कबहादुरले भने त्यसको चार गुणा बढी ८ हजार ४९१ ल्याएर विजयी हुनुभयो ।

विमल श्रीवास्तव

तराइमा पार्टी परिवर्तन गरिरहने नेताको रुपमा चिनिने विमल श्रीवास्तवको जितले पनि यो पालि धेरैजना छक्क परे । २ महिनामा ३ वटा पार्टी बदल्ने विमल श्रीवास्तव यो पालि संघीय समाजवादी फोरम नेपालको तर्फबाट पर्सा क्षेत्र नम्बर २ बाट विजयी हुनुभयो ।

राजपाले टिकट नदिएपछि राजपाका नेता श्रीवास्तव असोज २ गते भएको स्थानिय तहको चुनावको मनोनयनको अघिल्लो दिन विजयकुमार गच्छदार नेतृत्वको तत्कालिन फोरम लोकतान्त्रिक प्रवेश गर्नुभएको थियो । पार्टी प्रवेशको भोलिपल्ट उहाँले विरगंज महानगरपालिकाको मेयरको टिकट पाउनुभयो । तर श्रीवास्तव संघीय समाजवादी फोरमका उम्मेदवार विजय सरावगीसँग पराजित हुनुभयो ।

फोरमकै उम्मेदवारसँग पराजित भएको २ महिना पनि नपुग्दै कात्तिक १० गते श्रीवास्तव संघीय समाजवादी फोरममै प्रवेश गर्नुभयो । कात्तिक १० गते फोरम प्रवेश गरेका श्रीवास्तवले पर्सा २ बाट टिकट पाउनुभयो र जित्नुभयो पनि । २ महिनामा ३ पटक पार्टी परिवर्तन गरेका श्रीवास्तवको जितले तराइमा तरंङ्ग ल्याएको छ ।

जीवनराम श्रेष्ठ, सुरेन्द्र हमाल र टंक आङबुहाङ

यो चुनावमा खेल क्षेत्रका ६ जना हस्ती चुनावी मैदानमा थिए । छ जनामध्ये ३ जनाले हारे । तीन जनाले जितको पदक पाए । सधैं खेल मैदान र खेल व्यवस्थापनमा सक्रिय हस्तीहरुको चुनावी प्रतिष्पर्धा साँच्चै चाखलाग्दो थियो ।

नेपाल ओलम्पिक कमिटिका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ८ बाट कांग्रेसका नविन्द्रराज जोशीलाई पराजित गर्नुभयो । श्रेष्ठ यसअघि दुईपटक संविधानसभा सदस्यका लागि उम्मेदवार भएर दुवै पटक पराजित हुनुभएको थियो । तर यसपटक भने उहाँ विजयी हुनुभयो ।

यस्तै राखेपका कोषाध्यक्ष तथा ओलम्पियन सुरेन्द्र हमाल पनि बाँकेक्षेत्र नम्बर २ ख बाट कांग्रेसको प्रतिनिधित्व गर्दै विजयी हुनुभयो । खेल क्षेत्रमा मात्रै सुनिदै आएको नाम अव सांसदसम्म पुगेको छ । आफु खेलाडी भएकैले चुनाव जितेको हमालले उज्यालोसँग बताउनुभएको छ ।

यस्तै नेपाल क्रिकेट संघ क्यानका पूर्वअध्यक्ष टंक आङबुहाङ माओवादीको तर्फबाट उठेर ताप्लेजुङको क्षेत्र नम्बर १ को ख बाट प्रदेश सभामा विजयी हुनुभयो । खेल क्षेत्रका ३ जना व्यक्तिको जितलाई पनि यो पालि फरक पहिचानका सांसदका रुपमा हेरिएको छ ।उज्यालो अन्लाईन बाट