काठमाडौको मौलिक संस्कृति दाफा भजन संकटमा

Abhiyanpost Abhiyanpost
|
शनिबार, पौष २८, २०७५
|
|
६६ पटक हेरिएको
Shares
काठमाडौको मौलिक संस्कृति दाफा भजन संकटमा

सारांश

  • लिच्छवीकालदेखि नै अस्तित्वमा रहेको दाफा भजन नेवार संस्कृतिको विशिष्ट पहिचान मानिन्छ ।
  • तर पछिल्लो समय धेरै जसो स्थानहरुमा दाफा भजन गाउने चलन हराउँदै गएको छ ।
  • केही दशक अघिसम्म, दाफा भजन काठमाडौँका पुरान वस्तीहहरुमा नियमित जस्तो गाइने गरिन्थ्यो ।

लिच्छवीकालदेखि नै अस्तित्वमा रहेको दाफा भजन नेवार संस्कृतिको विशिष्ट पहिचान मानिन्छ । तर पछिल्लो समय धेरै जसो स्थानहरुमा दाफा भजन गाउने चलन हराउँदै गएको छ । केही दशक अघिसम्म, दाफा भजन काठमाडौँका पुरान वस्तीहहरुमा नियमित जस्तो गाइने गरिन्थ्यो । तर पछिल्लो समय दाफा भजन लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ ।

नेवार समुदायको बाक्लो बसोबास रहेका स्थानहरुमा हरेक दिन गाइने दाफा भजनको दृश्य अचेल दुर्लभ जस्तै बनिसकेको छ । नेवारी संस्कृतिको मात्रै नभएर नेपाली संगीतकै एक महत्वपुर्ण र मौलिक विधा हराउन सक्ने सम्भावना देखिएको लोकशास्त्रीय संगीतकर्मी रामकुष्ण दुवाल बताउँछन् ।

नेपाल संगीत तथा नाट्य संगीतमा हुँदा दाफा भजन संरक्षणका लागि केही प्रयास गरेको संगीतकर्मी दुवालले बताए । प्रतिष्ठानमार्फत दाफा भजन संगीतको बारेमा प्रयोगात्मक विचार गोष्ठीका साथै केही स्थानमा दाफा भजन खलहरुलाई बोलाएर दाफा गायन प्रस्तुत गर्न लगाएको समेत उनले स्मरण गरे ।

के हो दाफा भजन वा संगीत ?

समय, परिस्थिति, र मौसम अनुसार गाइने दाफा भजनमा मानवीय व्यवहार, संस्कार र देशमा भएका गतिविधिहरुलाई प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ । दाफाका गीत, संगीत र बोलहरु परम्परागत शास्त्रीय रागहरुमा आधारित छन् । ग्वारा, लोक भजन, राग लगायतका संगीतका विभिन्न विधालाई नेवारी संगीतमा दाफा भन्ने गरिएको छ । दाफा गीत खास गरि ३५ वटा रागमा आधारित भएर गाउने गरिएको छ । दाफा गाउँदा खिं, बबुचा, ताः लगायतका बाजा बजाउने गरिन्छ । परम्परा र ऋतु अनुसार बाँसुरी, पोङ्गा, डमरु लगायतका बाजा पनि बजाउने चलन रहेको छ । नेपाल भाषाको संगीत गायनको लिखित प्रमाणिक अभिलेख अनुसार नेपाल सम्वत छ सय नब्बेदेखि नै दाफा गायनको चलन सुरु भएको मानिन्छ ।

 

प्रतिक्रिया

कमेन्ट लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल ठेगाना प्रकाशित हुनेछैन। आवश्यक फिल्डहरू चिन्ह लगाइएका छन् *

कुल कमेन्ट: 0
यो खबर पढेर तपाईंलाई कस्तो महसुस भयो ?

यो पनि पढौँ

अवैध लागूऔषध सहित पक्राउ
अवैध लागूऔषध सहित पक्राउ
मोटरसाइकल दुर्घटनामा २ जनाको मृत्यु
मोटरसाइकल दुर्घटनामा २ जनाको मृत्यु
देउवाद्धारा दोस्रो पटक मन्त्रिमण्डल विस्तार : १९ मन्त्री थपिए (सूची)
देउवाद्धारा दोस्रो पटक मन्त्रिमण्डल विस्तार : १९ मन्त्री थपिए (सूची)
नेपाली काँग्रेसका संस्थापक नेता एवं पुर्व मन्त्री रामहरि जोशीको निधन
नेपाली काँग्रेसका संस्थापक नेता एवं पुर्व मन्त्री रामहरि जोशीको निधन
मलेसियामा एकै दिन नेपालीसहित ११ सय गैरकानुनी कामदार पक्राउ
मलेसियामा एकै दिन नेपालीसहित ११ सय गैरकानुनी कामदार पक्राउ
कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं ४ र ८ को अध्यक्षमा काँग्रेस विजयी
कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं ४ र ८ को अध्यक्षमा काँग्रेस विजयी
प्रचण्डलाई कांग्रेस प्रवक्ताको मुखभरि जवाफ, डा केसीले बन्दुक उठाउनु पथ्र्यो कामरेड ?
प्रचण्डलाई कांग्रेस प्रवक्ताको मुखभरि जवाफ, डा केसीले बन्दुक उठाउनु पथ्र्यो कामरेड ?
मन्त्री बन्न कांग्रेसमा लर्को ५० भन्दा धेरैले आश्वासन पाइसके क कस्लाई बनाउने मन्त्री ??
मन्त्री बन्न कांग्रेसमा लर्को ५० भन्दा धेरैले आश्वासन पाइसके क कस्लाई बनाउने मन्त्री ??
Scientists find that smoking harms livers of unborn babies
Scientists find that smoking harms livers of unborn babies
सप्तरीमा बम विष्फोट गराउन खोज्ने दुई पक्राउ, बम निष्क्रिय
सप्तरीमा बम विष्फोट गराउन खोज्ने दुई पक्राउ, बम निष्क्रिय

तपाईंले छुटाउनुभयो कि?