त्रिभुवन विमानस्थल आसपास खुला फोहोरको डम्पिङः हवाई सुरक्षामा गम्भीर चुनौती र महामारीको उच्च जोखिम

काठमाडौँको मुटुमा रहेको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको पूर्वी किनार तथा मनोहरा क्षेत्रमा जथाभाबी फोहोर फाल्ने प्रवृत्तिले हवाई सुरक्षा र जनस्वास्थ्यमा गम्भीर संकट निम्त्याएको छ । विमानस्थलको संवेदनशील तारबार र रनवे एप्रोच लाइट नजिकै खुला रूपमा मासुका अवशेष र कुहिएका फोहोर थुपारिँदा संक्रामक रोग र हवाई दुर्घटनाको जोखिम उच्च बनेको हो ।

यस संवेदनशील क्षेत्रमा पछिल्लो समय दैनिक रूपमा फोहोरको थुप्रो बढ्दै गएपछि काठमाडौँ महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको नेतृत्वमा एक टोलीले स्थलगत अनुगमन तथा निरीक्षण गरेको छ । अनुगमनका क्रममा पर्खालसँगै जोडिएका कच्ची सडकमा मासु पसलका हानिकारक अवशेष र प्लास्टिकजन्य फोहोर छरपस्ट अवस्थामा फेला पारिएको थियो ।

बर्सातको समयमा फोहोरको लेदो र दूषित पानी सडकभरि फैलिँदा सो क्षेत्र दुर्गन्धित बनेको छ भने स्थानीय बासिन्दामा झाडापखाला, हैजा र डेंगु जस्ता महामारी फैलिने खतरा बढेको छ । फोहोरका कारण आकाशमा चिल, गिद्ध र कौवा जस्ता पंक्षीहरूको चहलपहल तीव्र हुँदा दैनिक उडान तथा अवतरणमा ‘बर्ड स्ट्राइक’ को ठूलो सुरक्षा चुनौती थपिएको छ ।

हवाई उडानको दृष्टिकोणले अति नै संवेदनशील मानिने देशकै मुख्य प्रवेशद्वार आसपास यसरी राष्ट्रिय सुरक्षा र नागरिकको जीवनमाथि खेलबाड हुनु चिन्ताको विषय बनेको छ । सो क्षेत्रलाई सुरक्षित राख्न र जनस्वास्थ्यको रक्षा गर्न महानगरले तत्काल विशेष सरसफाइ अभियान तथा कडा निगरानी संयन्त्र परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ ।

नागरिक तथा यात्रुहरूको सुरक्षालाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै जथाभाबी फोहोर फाल्ने व्यक्ति र व्यावसायिक फार्महरूलाई पहिचान गरी कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याइने प्रतिबद्धता जनाइएको छ । वायुसेवाको अन्तर्राष्ट्रिय साख जोगाउन र सरुवा रोगको महामारी रोक्न स्थानीय प्रशासन र सरोकारवाला निकायबीच सघन समन्वय आवश्यक देखिएको छ ।