कांग्रेस मास्ने प्रतिस्पर्धा-डा. सुरेश आचार्य

Abhiyanpost Abhiyanpost
|
सोमबार, फाल्गुन २१, २०७४
|
|
५९ पटक हेरिएको
Shares
कांग्रेस मास्ने प्रतिस्पर्धा-डा. सुरेश आचार्य

सारांश

  • नेपाली कांग्रेस यतिबेला प्रतिपक्षमा छ ।
  • संसद्मा रचनात्मक प्रतिपक्षको भूमिका कांग्रेसले निर्वाह गर्ने हो ।
  • सरकारका गतिविधिहरूको सूक्ष्म अनुगमन गरी रचनात्क प्रतिपक्षी बन्नका लागि छायाँ सरकार बनाउने योजना कांग्रेसका लागि नयाँ हो ।

नेपाली कांग्रेस यतिबेला प्रतिपक्षमा छ । संसद्मा रचनात्मक प्रतिपक्षको भूमिका कांग्रेसले निर्वाह गर्ने हो । सरकारका गतिविधिहरूको सूक्ष्म अनुगमन गरी रचनात्क प्रतिपक्षी बन्नका लागि छायाँ सरकार बनाउने योजना कांग्रेसका लागि नयाँ हो । एमालेले सुरुमै यो अभ्यास नगरेको थिएन । तर रचनात्मकभन्दा ध्वंशात्मक प्रतिपक्षीको भूमिकामा उत्रिएको एमालेले छायाँ सरकारको मान्यताअनुरूप कुनै काम गरेको थाहा भएन । कांग्रेसले भने वा नभने पनि उसले निर्वाह गर्न सक्ने भनेकै रचनात्मक विरोध हो । यसका लागि छायाँ सरकार बनाउनाले सांसदहरूमा दायित्व बोध मात्र हँुदैन, भोलि राज्यसत्तामा जाने हैसियत बनाउने अवसर पनि मिल्ने छ ।

प्रतिपक्षमा रहनुको विकल्प कांग्रेससँग छैन । संसद्मा एक चौथाइ सांसदको प्रतिपक्ष बलियो प्रतिपक्ष होइन, जसले सरकारलाई पाइला पाइलामा चुनौती दिन सकोस् । तर प्रतिपक्षको भूमिका सरकार गठन र विघटनमा जोडिएको हिजोको संस्कारका कारण संख्यात्मक रूपमा कांग्रेस कमजोर प्रतिपक्ष जस्तो लागेको हो । कांग्रेस संसद्मा वैचारिक प्रतिपक्षका हिसाबले बलियो छ । उसको भूमिका सरकार गिराउनका लागि होइन, सरकारलाई संसदीय मूल्य र मान्यताका आधारमा अघि बढाउन सहयोग गर्ने हो ।

कांग्रेसले अबको पाँच वर्ष लड्ने अरु पार्टीसँग हो । खासगरी कम्युनिस्ट पार्टीसँग हो । तर कांग्रेस अहिले आफैंबीच लड्ने तयारीमा देखिन्छ । पाँच वर्षका लागि प्रतिपक्षी पार्टी हो भन्ने प्रस्ट जान्दाजान्दै संसदीय दलको नेता हुन अहिले अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाको तयारी भइरहेको देखिन्छ । कांग्रेसमा गिरिजाप्रसाद कोइरालाले अनुकूलतामा संसदीय दलको नेता र पार्टी सभापतिको हैसियतको व्याख्या गरे । जतिबेला कृष्णप्रसाद भट्टराई प्रधानमन्त्री भए, उनले एक व्यक्ति एक पदको नारा लगाए । जतिबेला उनी पार्टी र संसदीय दल दुवैको नेतृत्वमा रहे, फरक व्यक्ति हुँदा काम गर्न असजिलो हुने व्याख्या गरे । २०५१ सालमा संसदीय दलको नेता त्याग्नुमा उनले पार्टीलाई दुई तिहाइ बहुमत दिलाउने दम्भमा बहुमतको संसद् विघटन गराए र कांग्रेसलाई संसदको दोस्रो पार्टी बनाए । २०६४ मा उनको सपना राष्ट्रपति हुने थियो ।

अहिले संसदीय दलको नेता सर्वसम्मत हुन सके राम्रो हो । कांग्रेसमा पार्टीबाहेक कुनै पनि नेतामा कुनै खालको स्वार्थ छैन भन्ने सन्देश दिन यसले बल नै पु¥याउँछ । चुनाव हुने अवस्था आउँछ भने पनि कसैको मानमर्दन नगरी स्वस्थ प्रतिस्पर्धा गर्दा फरक पर्दैन । कांग्रेसको चरित्र हेर्दा २०१७ सालमा डा.तुलसी गिरीले ठीकै भनेका रहेछन् । उनले आफू अगाडि आउन बीपीलाई अप्ठेरो परेका बेला असहयोग गरेको बताउँदै भनेका थिए– बीपी भीरमा पुगेका बेला चाकमा लात्ताले नदिएको भए म कसरी अघि आउँथे ? अहिले कांग्रेसमा पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालाई पार्टी पराजयको दोष भिराएर आफू संसदीय दलको नेता बन्ने चाहना राखेको देखिन्छ । शेरबहादुर आफैं चुनाव हारेका हुन्थे भने शायद पार्टी अध्यक्षबाट पनि उनले राजीनामा दिने थिए । संसदीय दलमा यो विवाद शायदै आउँथ्यो । अहिलेको अवस्था त्यो होइन । कांग्रेसले आफू पराजित हँुदै गर्दा शेरबहादुरले मुलुकलाई संवैधानिक निकास दिन सकेकोमा धन्यवाद दिनुपर्छ । देउवा असफल भएको विश्लेषण गर्न मिल्दैन ।

चुनावी रणनीतिमा देउवाको अदूरदर्शिता सरकारमा रहेको माओवादीलाई अरुसँग चुनावी सहकार्यमा गइसक्दा पनि थाहा नपाउनु हो । यद्यपि, स्थानीय तहमा माओवादीसँगको सहकार्यलाई अपवित्र मान्नेहरू नै अहिले देउवाका विपक्षमा उभिएका छन् । माओवादी एमालेसँग गइसकेपछि पनि अरु जुन लोकतान्त्रिक शक्तिसँग सहकार्य गर्ने भनियो, त्यसमा सहकार्यलाई चुनावी परिणाममा रूपान्तरण गर्ने रणनीति बन्न सकेन । अत्यन्त फितलो सहकार्य बन्यो । तेस्रो, मधेसी दललाई आफूसँगै राख्न सकेको भए संघीय प्रतिनिधिसभामा आठ सिट र प्रदेश नम्बर २ मा सत्ताको साझेदार पार्टीका रूपमा कांग्रेस आउने सम्भावना रहन्थ्यो । यी कमजोरीहरूको विश्लेषण गरेर आगामी दिनमा कांग्रेसले लिने रणनीतिका बारेमा छलफल गर्नु कांग्रेस कार्यसमितिको दायित्व हो । तर विषयवस्तु एकातिर र पदको मोह बहसको विषय बनेको देखिएको छ । यसबाट कांग्रेस संगठनात्मक परिवर्तनका पक्षमा होइन, पार्टीमा आफ्नो हैसियत सुरक्षित राख्ने रणनीतिमा केन्द्रीत देखिएको छ ।
कांग्रेस आठ दस ठाउँमा हारेको छ भने त्यो कांग्रेसकै कारण हारेको हो । ती ठाउँको पहिचान कांग्रेसले पक्कै गरेको हुनुपर्छ ।

उदाहरणका लागि कैलालीमा आरजु देउवालाई हराउन पुष्कर ओझा खुलेआम लागेकै हो । कञ्चनपुरमा रमेश लेखकलाई हराउन दिवानसिंह विष्ट लागेको थियो भनेर कुनै उजुरी हाल्नै पर्दैन । यो आममतदाताले थाहा पाएको कुरा छ । यी केही उदाहरण हुन् । देशभर यस्ता गतिविधि भएका छन् । यसरी पार्टी अनुशासन बाहिर गएर काम गर्नेहरूलाई निर्मम ढंगमा कारबाही गर्न कांग्रेस डराउनु पर्दैन । उनीहरूलाई संरक्षण गर्न चाहनेहरू कांग्रेसको हितचिन्तक होइनन् भन्न हिच्किचाउनै पर्दैन । जो उनीहरूका संरक्षक भएर निस्कन्छन्, तिनलाई पनि कारबाहीको दायरामा ल्याउनुपर्छ ।
दुःखका दिनमा ठूला हस्तीहरूले कांग्रेस छाडेर पञ्चायत प्रवेश गरेकै हुन् र पनि कांग्रेस सकिएन । कांग्रेसले नै आन्दोलनको नेतृत्व ग¥यो । पञ्चायत पनि फालियो ।

कांग्रेस सिध्याउन लागेका महाराज पनि फालिए । कांग्रेसको नेतृत्व कमजोर छ भने अनुशासनका मामिलामा छ । संगठन गर्ने विषयमा छ । होडबाजी कांग्रेस बनाउनका लागि गरौं । एउटालाई सिध्याएर आफू नेता बन्छु भन्ने सोचले कांग्रेसलाई सिध्याउने छ । कांग्रेस सिद्धिनु भनेको कांग्रेसको अर्को विकल्प खडा हुने होइन, कम्युनिस्टहरू बलियो हुने हो । र, अन्ततः लोकतन्त्र समाप्त हुने हो । कांग्रेसले रोज्ने बाटो कुन हो ? नेताहरूले एकपटक ठण्डा दिमागले सोचौं ।

डा .सुरेश आचार्यले तरुण खबरमा लेखेको लेखलाई हामीले समय सान्द्र्विक ठानेर सभार गरेका हौ!

प्रतिक्रिया

कमेन्ट लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल ठेगाना प्रकाशित हुनेछैन। आवश्यक फिल्डहरू चिन्ह लगाइएका छन् *

कुल कमेन्ट: 0
यो खबर पढेर तपाईंलाई कस्तो महसुस भयो ?

यो पनि पढौँ

कुमार सानुले छोराले लगाएको आरोपबारे भने, अब उसँग भेट्नेछैन्
कुमार सानुले छोराले लगाएको आरोपबारे भने, अब उसँग भेट्नेछैन्
लोग्नेलाई खाना नखुवाउने र सँगै सुत्न नदिने श्रीमतीलाई छ वर्ष जेल
लोग्नेलाई खाना नखुवाउने र सँगै सुत्न नदिने श्रीमतीलाई छ वर्ष जेल
अध्यक्ष तिमिल्सिनासँग राजदुत सुकको बिदाइ भेट
अध्यक्ष तिमिल्सिनासँग राजदुत सुकको बिदाइ भेट
भान्छामा नै छ बालबालिकाको पौष्टिक भोजन
भान्छामा नै छ बालबालिकाको पौष्टिक भोजन
देउवा सरकारले ल्याएको ‘कर्मचारी स्वेच्छिक अवकाश’ ओलीले परिवर्तन गर्ने
देउवा सरकारले ल्याएको ‘कर्मचारी स्वेच्छिक अवकाश’ ओलीले परिवर्तन गर्ने
न्यायाधीशको रोलक्रमको फेरबदलप्रति बारको आपत्ति
न्यायाधीशको रोलक्रमको फेरबदलप्रति बारको आपत्ति
मृतकका आफन्त बोकेर बंगलादेशबाट उड्यो जहाज !
मृतकका आफन्त बोकेर बंगलादेशबाट उड्यो जहाज !
राजपाद्वारा आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न माग गर्दै प्रतिनिधिसभा बैठक अवरुद्ध
राजपाद्वारा आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न माग गर्दै प्रतिनिधिसभा बैठक अवरुद्ध
मालपोत अधिृकत जेल जाँदा गच्छेदार तथा दीप बस्न्यातलाई टेन्सन
मालपोत अधिृकत जेल जाँदा गच्छेदार तथा दीप बस्न्यातलाई टेन्सन
राष्ट्रपतिका विज्ञ सल्लाहकारले किन दिए राजीनामा ?
राष्ट्रपतिका विज्ञ सल्लाहकारले किन दिए राजीनामा ?

तपाईंले छुटाउनुभयो कि?